Home                       Contact       Aanmelden Nieuwsbrief               InnovationHub

  Plus interview            Passionate People           Blikvangers           Video           Columns
   Innovatie
   Mobiliteit
   Nieuwe Economie
   Nieuw Organiseren

Om Nederland kennis te laten maken met rijden op waterstof wordt het aantal waterstoftankstations de komende twee jaar uitgebreid. Staatssecretaris Wilma Mansveld : “Nederland maakt zich op voor rijden op waterstof”

Eerste waterstofauto in Nederland


De techniek van de toekomst!. Steeds weer andere aspecten van mobiliteit en innovatie komen naar voren. De voor- en nadelen van batterijen en waterstof. Hans Kwaad, directeur van Hyundai Nederland en Mike Belinfante, manager Persvoorlichting praten daar uiterst betrokken en gedreven over.


Elektrisch rijden, wel of geen emissie?

Een elektrische auto, daar zijn we het met elkaar over eens, dat is de toekomst. Alleen hebt je twee soorten auto’s: Battery electric vehicle en fuel cell electric vehicle. Dus de vraag is waar haal je je stroom vandaan om de elektromotor mee aan te drijven. Vervolgens is het belangrijk dat de auto wordt aangedreven met nul CO2 uitstoot op het moment dat de auto beweegt. We hebben veel discussie in deze branche over 'from well to wheel' en over 'from tank to wheel' (wat stop ik in mijn tank en wat is dan mijn uitstoot). Bij een elektrische auto is dat 0. Bij een brandstof auto verbrand je dus benzine en heb je veel uitstoot. Maar het gaat om het traject vóór dat die stroom in de auto zit. Als je met een kolencentrale elektriciteit gaat opwekken, zodat je met je stekker je auto kan opladen, heeft die auto geen uitstoot. Maar er is wel uitstoot geweest om die elektriciteit op te wekken. We roepen wel 'die auto heeft geen uitstoot'. Maar het opwekken van die stroom heeft wel emissie. We hebben een overschot aan stroom. Door allerlei duurzame investeringen zie je dat er windmolens zijn, dat er zonnepanelen zijn, maar die generen ook stroom als er geen vraag naar is. Als het ’s nachts waait genereert een windmolen stroom, maar als we slapen is er geen vraag! Wat doen we dan met die stroom? Niks! Die gaat verloren.

Kun je die stroom niet opslaan?

Nee, elektriciteit kun je alleen opslaan in accu’s en als je er waterstof van maakt. Je kunt niet een accupark hier neerzetten zo van: al mijn windmolens die ’s nachts energie produceren sla ik even op. Dat kan niet. Wat wel kan is elektrolyse. Stroom en water zet je om in waterstof en dan sla je stroom op die feitelijk anders verloren was gegaan. Die wieken van die windmolens die drijven een dynamo aan en die dynamo produceert stroom. Harstikke leuk, kunnen we niks mee, laat maar waaien. Nu zeg je: nee die dynamo genereert stroom, dat zetten we om in waterstof. Die waterstof gebruiken we weer. Want waterstof is geen brandstof maar een opslagmedium (energiedrager) waarmee je tijdelijk de energie opslaat, die je weer kan gebruiken om stroom van te maken wanneer je het nodig hebt. Waterstof kun je ook transporteren, over korte afstanden per leiding netwerk, of langer via vrachtwagens. Dat is het aantrekkelijke van het systeem.

Waarom een waterstofauto?

Het is natuurlijk een bewuste keuze geweest. We praten er al heel erg lang over. Hyundai realiseert nu eindelijk een doorbraak in de kip en het ei discussie. Waarom gaan we een auto bouwen als er geen tankstations zijn? Daar is een reden voor. In 2020 mag de uitstoot per merk niet hoger zijn dan 95 gram CO2 per kilometer. Op dit moment zie je alleen A segment auto’s dat halen of auto’s met een alternatieve aandrijving.

Wat is nu eigenlijk een waterstofauto?

De waterstofauto is gewoon een elektrische auto. Die haalt de stroom niet uit een accu maar uit zo´n eigen elektriciteitscentrale die aan boord aanwezig is. Je stopt er waterstof in. Het komt er op neer dat je zuurstof en water onder hoge druk brengt en door de fuel cell stak (een soort honingraat) perst. Hierdoor ontstaat elektriciteit waardoor de elektromotor kan worden aangedreven die voorts de wielen voortstuwt. De emissie is alleen waterdamp. Alleen je tankt in drie minuten een volle waterstoftank en dan kan je 600 km rijden. Exact zoals we dat gewend zijn als je benzine of LPG tankt.

Illustratie: Zo werkt de waterstof uitvoering van de Hyundai ix35.

Batterijen, dus een kleinere actieradius?

Eigenlijk wel. Daarom zeggen we dat elektrische mobiliteit met batterij aangedreven geen oplossing is. Want die 120 km range die ze opgeven blijkt in de praktijk al heel snel 80 km te zijn. Want zet je de airco aan of de verwarming of de ruitenwissers, dan zie je de energie heel hard terug lopen. Dus wil je met elektrische auto’s een bredere doelgroep bedienen, dan moet je zorgen dat je een grotere actieradius hebt. Dit kan door er accu’s aan toe te voegen. Hierdoor wordt de auto zwaarder en om je actieradius te realiseren moet je er nog meer accu’s aan toevoegen. Dus als je een actieradius zou nabootsen die met accu’s 600 km range geeft in een elektrische auto, dan zou de auto vele malen zwaarder zijn dan wanneer je waterstof gebruikt.

Waterstof biedt innovatieve mogelijkheden

Denken we over toekomstige waterstof toepassingsmogelijkheden, dan kan je de geparkeerde auto in de carport als energiebron gebruiken voor je huis. TU Delft werkt met o.a Hyundai aan Plan Car as a Powerplant. Auto als energieleverancier. Een waterstofauto kan 100 huishoudens van stroom voorzien als deze geparkeerd staat. Een parkeergarage vol waterstofauto’s kan in de toekomst functioneren als energiecentrale.

Zonnecellen en windenergie als voedingsbron

Er bestaat ook een mogelijkheid dat je het dak van je carport voorziet van zonnecellen om vervolgens deze opgewekte energie in te zetten voor elektrolyse, een schone manier om met zon of windenergie waterstof te produceren. Dus je hoeft niet meer naar het tankstation om te tanken. Je voorziet je auto van zelfgemaakte waterstof.

Zijn er nadelen aan waterstofauto’s, behalve de prijs?

De huidige infrastructuur om waterstof te tanken is nog beperkt. Maar dat wordt de komende jaren heel snel opgeschaald.

Waar zijn die waterstof tankstations in Nederland?

Er wordt een nieuw tankstation gebouwd dat men geïntrigeerd heeft in een 'normaal' tankstation in Arnhem. In het eerste kwartaal van 2014 zal een tankstation zowel in Arnhem als in Rotterdam gerealiseerd worden. Voor Helmond en Apeldoorn liggen er vergevorderde plannen. Zwolle en Oude Tongen heeft ambitie om een tankstation te bouwen. Amsterdam heeft op dit moment een tankstation exclusief voor het GVB en bij voldoende belangsteling zal Amsterdam dit station openstellen voor particulieren. In Duitsland zijn er al 25-30 waterstoftankstations en men heeft een bedrag ter beschikking gesteld om dit uit te breiden naar 200 stuks.

Waterstof, het model van de toekomst?

Waterstof wordt het model van de toekomst. Veel mensen willen inversteren in waterstof en er zijn al heel wat mogelijkheden qua mobiele waterstoftankstations bedacht. Dat betekent dat je een container koopt waar je via zon of wind of combi met elektrolyse je eigen waterstof maakt op locatie. Geen transport dus. En ik heb al een heel interessant voorstel gezien waar iemand zegt: ik produceer energie en die lever ik terug aan het elektriciteitsnet. Per 1 januari 2014 betaal je geen energie belasting meer als je schone energie opwekt. Je kunt je investering van een waterstoftankstation terug winnen door de energie die je opwekt te verkopen aan het elektriciteitsnet.

Wat zijn de verwachtingen qua productie en uiteindelijk prijsniveau?

Het hangt van een aantal factoren af: stimuleert de overheid dit fenomeen? De lease kosten van de eerste exemplaren zijn
€ 2000 per maand. De huidige productie van deze waterstofauto’s ligt op 20 stuks per maand en men verwacht dat dit oploopt in 2015 tot 1000 exemplaren per maand. Hierdoor zullen de kosten lager worden en de prijzen veel reëeler. Uiteindelijk is de verwachting dat een waterstofauto ongeveer 20% duurder wordt dan een verbrandingsauto.

Is Hyundai zo milieu bewust of is dat misschien iets te romantisch?

De investeringen die we gedaan hebben om te komen waar we vandaag de dag staan op waterstofgebied zijn behoorlijk ingrijpend geweest. Het is te romantisch om te denken dat we dat alleen gedaan hebben om de planeet te redden. De problemen waar we momenteel tegenaan lopen zijn:
- de fossiele brandstof is bijna op,
- de luchtkwaliteit lijdt er te veel onder waardoor klimaat verandert,
- we willen minder afhankelijk zijn van olieproducerende landen.

Deze ontwikkeling moeten we met elkaar keren. De overheid speelt hierin een belangrijke rol. De Chinese overheid zegt nu: 'wil jij een auto rijden', prima, maar dan men alleen op even of oneven dagen rijden.

Foto: De ix35, met een actieradius van 588km op een tankinhoud van 5,6kg waterstof.

De Europese Unie die steunt dit project ook?

De Europese Unie wil dat alle lidstaten investeren in waterstof infrastructuur.

Verdwijnt benzine als we overgaan op waterstof?

Waarschijnlijk wel. Ons standpunt naar de oliemaatschappijen is: als we allemaal overgaan op elektrische auto’s dan tanken we die stroom in de toekomst gewoon thuis. Dan ga we nooit meer benzine tanken bij het benzinestation. Maar die benzinestations leven niet zo zeer van de marge op benzine, die leven van de omzet van de winkel. Dus een tankstation heeft er belang bij om waterstof te omarmen. We zien nu al positieve ontwikkelingen dat het tij begint te keren.
Maar we kijken ook naar andere mogelijkheden zoals stroomhervorming (biogassen, schalie etc.). Die processen kosten weliswaar energie, maar zijn altijd nog 50% schoner dan de traditionele manier. Door te investeren in duurzame energie wordt het gebruik ervan aantrekkelijker. Waterstof is de 'brandstof' van de toekomst, maar de toekomst begint nu! En wij zijn nu de eerste die dat commercieel inzetten.

Wat is de doelgroep voor waterstofauto’s?

De eerste doelgroep waar we ons op richten zijn de early adopters. Daarnaast zien we voornamelijk overheden, gemeentes en provincies die al serieus interesse hebben getoond om auto’s te kopen. Door de crisis gaan de ontwikkelingen veel minder snel. Een voorbeeld is: de gemeente Rotterdam heeft problemen met de luchtkaliteit met als gevolg dat de uitbreiding van de Tweede Maasvlakte stil ligt. De gemeente Rotterdam zal eerst de luchtkwaliteit moeten verbeteren voordat ze verder kunnen met de uitbreiding van de Maasvlakte. Een voorbeeld om de luchtkwaliteit te verbeteren is door de diesel aangedreven vrachtwagens te vervangen door waterstof vrachtwagens. Hierdoor zal de uitstoot van CO2 die vrachtwagens normaliter produceren afnemen.

Is de consument nog even buiten beeld?

Ja, maar voor korte duur. Het heeft nu vooral met de hoge aanschafprijs te maken en het aantal operationele tankstations. De consument wil graag om de hoek kunnen tanken en dat duurt nog heel even.

Die verre blik vooruit in mobiliteit. Is dat normaal voor de autobranche?

De autobranche heeft zich in de afgelopen jaren conservatief opgesteld. De ontwikkeling van de verbrandingsmotor was de afgelopen 30 jaar niet spectaculair. De meeste auto’s rijden nu nog 1 op 15. In 30 jaar auto ontwikkeling is dat resultaat zeer matig. Maar de auto’s zijn afgelopen jaren wel veel groter en zwaarder geworden vanwege veiligheidseisen en comfort. De noodzaak om zuiniger te gaan rijden is nu veel belangrijker geworden!

Dus onder druk van de planeet, moeten we onze visie veel meer perspectief geven

Het perspectief is nu duidelijk. Het einde van de fossiele brandstoffen is in zicht, dus moeten we alternatieven bedenken. Dit heeft ertoe geleid dat er veel meer onderzoek wordt gedaan naar alternatieve brandstoffen.

Van geitenwollen sokken naar 'booming'

Vroeger was duurzaam een geitenwollen sokken gedoe. Nu is het hip en booming. Iedereen ziet de keiharde noodzaak. De vraag is of het allemaal aan het klimaat is toe te wijzen. 10 graden in juni, overstromingen in Europa, 29 graden in Lapland. Nu de gevolgen van klimaatverandering dichterbij komen realiseert iedereen zich dat er iets moet veranderen. En dan zie je ook steeds meer dat mensen bereid zijn om te betalen. Stimuleer bijvoorbeeld meer lokale fabrieken.

Bewuster leven en bewuster omgaan met energie

Dat is ook voor Hyundai de reden geweest de ontwikkeling van de waterstofauto te versnellen. Het is een goed moment om deze ontwikkeling te stimuleren en uit te rollen. Ook de oliemaatschappijen gaan meer in deze technologie investeren.

Zitten er gevaren aan waterstof?

Er is voor onze waterstofauto veel onderzoek verricht. Nu is een tank van 700 bar volkomen veilig en crashbestendig. Ook kan het systeem zich automatisch afsluiten. Auto’s die we in de onderzoeksfase in brand hebben gestoken, hebben de crashtest goed doorstaan. Ook hebben we extreme temperatuur wisselingen als -20 Celsius getest om ijsvorming te voorkomen. Dit zijn allemaal innovatieve technieken die uitgebeid onderzocht en getest zijn door onze ingenieurs. Deze nieuwe technologie creeërt vervolgens weer vele nieuwe uitdagingen. En dat noemen we innovatie!

Dick Kalvenhaar
www.plusbusiness.nl
December, 2013



   Duurzaam Dossier
   In Beeld
   Innovatie Modellen





  Plusbusiness.nl
  Over Plusbusiness.nl
  InnovationHub
  Contact
  Redactie
  Uitgever
  Nettiquette
  Disclaimer
  Persberichten
  Vrijwilligers


  Specials
  Leestafel
  Zeven wetten voor
    innovatie

  Bachelor Master Prijs
  Rondetafelgesprek
  Rondvraag


  Tools
  Kaizen
  Milieubarometer
  Ladder van Lansink
  Innovatiestijlquiz


  Infographics
  Kritieke grondstoffen
  Global resources stock
    check

  Human Development
    Index

  Kondratieff-golven
  Toekomstige
    technologische
    ontwikkelingen

  Ellen MacArthur
  Categorieën
  Innovatie
  Mobiliteit
  Nieuwe Economie
  Nieuw Organiseren
  Passionate People
  Blikvangers
  Video
  Duurzaam Dossier
  In Beeld
  Innovatie Modellen
  3d Printing
  Grondstoffen Strategie
  Deeleconomie
  Integrated Reporting
  Upcycling


  Columns
  Strategische Marketing
  Crowdfunding
  Klantgedreven Innoveren
  Partnershappen
  CSR Issues
  De Consumens
  Boeiend?


  Links
  Global Innovation Index
  Sustainable Society Index
  Gemeentelijke
    Duurzaamheids Index

  Plus interview
  Jacques Pijl
  Hester Klein Lankhorst
  Suze van der Meulen
  Roland Amoureus
  Wiebrand Kout
  Ton Van ’t Noordende
  Chris Heutink
  Tom Oostrom
  Ivo de Nooier
  Theo Voskuilen
  Merijn Everaarts
  Stientje van Veldhoven
  Taco Carlier
  Karel Luyben
  Rob van Gijzel
  Jacqueline Cramer
  Bas Ruter
  Femke Groothuis
  Felix Janszen
  Frank van Ooijen
  Herman Hoving
  Ewald Breunesse
  Ton van der Giessen
  Stef Kranendijk
  Max Remerie
  Henk de Bruin
  Hans Kwaad
  Marga Hoek
  André Veneman
  Gerald Schotman
  Marco van Gelder
  Thomas Rau
  Ton van Keken
  Sander Tideman
  Ruud Koornstra

  Volg Plusbusiness.nl


  Afmelden nieuwsbrief

   Facebook

   Twitter

   LinkedIn


  Innovatie Modellen
  Stacey Martix
  Het Ansoff model
  Concurrentiestrategieën
    van Porter

  The Lean Startup methode
  Design Thinking
  Het model van Knoster
  Innovatieradar
  Strategische innovatie
  Zes denkhoeden van De Bono
  Het Belbin model
  Het Nonaka model
  Clusterradar