Home                       Contact       Aanmelden Nieuwsbrief               InnovationHub

  Plus interview            Passionate People           Blikvangers           Video           Columns
   Innovatie
   Mobiliteit
   Nieuwe Economie
   Nieuw Organiseren
Interview met Stef Kranendijk, voorzitter van De Groene Zaak

‘Een bedrijf leiden is eenvoudiger dan lobbyen bij zoveel verschillende partijen’


Sinds maart 2013 is de voormalig CEO van C2C-tapijtfabrikant Desso, Stef Kranendijk, voorzitter van De Groene Zaak. Zijn belangrijkste taak: de partners van De Groene Zaak meekrijgen met een nieuwe visie, zodat de organisatie nog agressiever het belang van de circulaire economie kan bepleiten.



‘Ken je de Ellen MacArthur Foundation? Ellen MacArthur is een zeilster die in 2005 het wereldrecord voor de snelste solotocht rond de wereld verbeterde. Onderweg kwam zij daarbij zoveel afval tegen, dat ze later de Ellen MacArthur Foundation heeft opgericht, waarmee zij de circulaire economie wil stimuleren. Op haar website kun je ook het rapport van McKinsey vinden, Towards a Circular Economy. McKinsey heeft berekend dat wanneer de gehele industrie in Europa circular zou gaan, er op jaarbasis 700 miljard dollar bespaard kan worden. Pure noodzaak, want tussen nu en 2050 komen er drie miljard middle class burgers bij op aarde en daar hebben we eenvoudigweg niet voldoende grondstoffen voor.’

Wanneer raakte Stef Kranendijk overtuigd van het belang van de circular economy?

Als Stef Kranendijk, voorzitter van De Groene Zaak, eenmaal aan het woord is, is hij haast onstuitbaar in zijn enthousiasme over de circulaire economie. ‘Weet je dat ik ook zo benieuwd ben naar de situatie in Japan? Dat land slaagt erin 95 procent van het afval te hergebruiken. Dat wordt veroorzaakt door de ligging en het gebrek aan grondstoffen, maar is ook gestimuleerd door wetgeving. Bedrijven zullen wel moeten om rendabel te blijven. Het is een waanzinnig interessante case. Daar wil ik absoluut meer van weten.’ Het was door een uitzending van VPRO’s Tegenlicht dat Kranendijk, destijds CEO van tapijtfabrikant Desso, overtuigd raakte van het belang van cradle-to-cradle. Die aflevering, Afval is voedsel, werd voor het eerst uitgezonden in 2006, maar Kranendijk zag hem pas een jaar later op DVD. In deze aflevering betoogden de grondleggers van het C2C-principe, de chemicus Michael Braungart en de architect William McDonough, dat groei wel degelijk goed kan zijn voor mens en milieu, en bovendien ook voor ondernemers. Kranendijk vond het verhaal zo overtuigend, dat zijn wereldbeeld volledig op zijn kop ging. ‘Ik was ongelooflijk onder de indruk. Ik dacht: als dat met textiel kan, zoals ze lieten zien, moet het met tapijt ook kunnen. Maar tegelijkertijd maakte ik mij grote zorgen. Als we dit principe zouden willen doorvoeren, moesten we het hele bedrijf omgooien. En dat is precies wat we gedaan hebben.’

Video: Afval is voedsel

Hoe voerde Stef Kranendijk het C2C-principe door bij Desso?

Toen Braungart twee maanden later voor een optreden in Utrecht was, trok Kranendijk de stoute schoenen aan. Hij stapte op de chemicus af met het verzoek om Desso te helpen bij die overgang. ‘Braungart vond het fantastisch. Normaal moet hij pitchen en nu meldde iemand zichzelf. Intern was het lastiger: van de top 12 van het bedrijf kreeg ik aanvankelijk acht mensen mee. Met name de managers die verantwoordelijk waren voor R&D en manufacturing was sceptisch. Maar gelukkig kreeg ik ze vrij snel aan boord. In maart 2008 zijn we vervolgens begonnen met het omgooien van het bedrijf. Dat ging er stevig aan toe. Braungart en zijn mensen zijn meedogenloos. Ze rekenden 500 euro per materiaalsoort die zij moesten analyseren en wij werkten destijds met 750 verschillende soorten materialen. Dat was kortom een behoorlijke kostenpost.’

Wat waren de gevolgen van de invoering van C2C voor Desso?

‘Braungart adviseerde ons ook om Desso meteen als cradle-to-cradle-company te positioneren. We hebben een visie op papier gezet met als doelstelling het volledige bedrijf in 2020 cradle-to-cradle te hebben en tegen die tijd alleen nog volledig hernieuwbare energie te gebruiken. Dat heeft fundamentele veranderingen tot gevolg gehad voor ons bedrijf. We hebben het ontwerp van ons tapijt zodanig veranderd dat het mogelijk is om in toenemende mate de producten na gebruik weer uit elkaar te halen. Tegelijkertijd hebben we (machines ontwikkeld om het garen en het bitumen, waarmee het tapijt bijeen gehouden wordt, weer te kunnen te scheiden. We hebben een van onze belangrijkste leveranciers, Aquafil (http://www.aquafil.com/en/), geholpen door onszelf aan te bieden als launching customer voor een depolymerisatiefabriek, waar gebruikt polyamide garen (een polymeer) gedepolymeriseerd wordt tot de oorspronkelijke monomeer. Met andere woorden: een nieuwe grondstof wordt gewonnen uit oud garen. Meer dan 50 procent van de tapijttegels die Desso nu afzet bevat tot 100% gerecycled garen. Dat is de circulaire economie ten voeten uit.’

Wat wil Stef Kranendijk bereiken bij De Groene Zaak?

In oktober 2012 is Kranendijk al teruggetreden als CEO van het bedrijf. ‘In 2007 heb ik mijn opvolger al binnengehaald, Alexander Collot d’Escury. Ik ben na mijn terugtreden nog een half jaar voorzitter van de Raad van Commissarissen en Chairman geweest, maar nu heb ik mijn handen vrij om de circulaire economie in andere sectoren te introduceren en versnellen, onder meer vanuit mijn voorzitterschap van De Groene Zaak.’ De Groene Zaak is een organisatie die zich richt op het versnelling van de verduurzaming van de economie in Nederland. Dat doet zij enerzijds door bedrijven te ondersteunen bij deze versnelling en anderzijds door te lobbyen bij de overheid en politici. De Groene Zaak heeft inmiddels ruim 170 leden uit het bedrijfsleven, waaronder grote partijen als Eneco, Carglass, Heijmans en EY. ‘We zijn bijvoorbeeld heel actief geweest bij de totstandkoming van het Energieakkoord, door achter de schermen grote druk uit te oefenen op VNO/NCW. Dat heeft ertoe bijgedragen dat is afgesproken dat de CO2-uitstoot in 2020 20 procent lager moet zijn dan in 1990. Dat gaat ons eigenlijk nog niet ver genoeg, maar meer zat er niet in op dit moment. Ons doel is de temperatuurstijging deze eeuw tot 2 graden te beperken, daarvoor is 40 procent reductie van de CO2-uitstoot nodig ten opzichte van 1990. Desso streeft er bijvoorbeeld naar om in 2020 voor 100 procent hernieuwbare energie te gebruiken en veel partners van de Groene Zaak hebben eenzelfde ambitieuze doelstelling.’

Wat is nu de grootste uitdaging bij De Groene Zaak?

De uitdaging waar Kranendijk zich nu voor gesteld ziet, is het formuleren van een nieuwe visie voor De Groene Zaak, in samenwerking met de partners. ‘We gaan de discussie aan om te kijken hoe scherp we die visie kunnen krijgen’, vertelt hij. ‘Dat is een proces dat we de komende tijd gaan doorlopen. Onze doelstelling is dat wij er in februari mee naar buiten komen.’ Het is geen eenvoudige opdracht, vindt Kranendijk. ‘Het is gemakkelijker een bedrijf te leiden dan om overeenstemming te bereiken met zoveel verschillende partijen. We willen agressief vooruit, maar de leden moeten er wel bijblijven.’ ‘Onze leden zijn natuurlijk al koplopers, zowel onder de grote bedrijven als onder de middelgrote bedrijven en het MKB. Ze willen al sneller vooruit. En dat is een goed teken. Het is ondernemingen eigen dat wanneer zij kansen zien, zij sneller opereren dan de overheid. Maar we hebben de steun van de overheid wel nodig. Met maatregelen, om bedrijven te stimuleren om te kiezen voor duurzaamheid, maar liefst ook met een Circular Economy Accelerator, zodat de overheid zich actief met dit onderwerp kan bemoeien. Tweede Kamerlid Stientje van Veldhoven van D66 is bezig daar geld voor los te krijgen en dat lijkt de goede kant op te gaan.’

Wat staat er concreet op het programma?

Een Circular Economy Accelerator zou veel kunnen betekenen bij het ondersteunen en financieren van breakthrough programs, zodat De Groene Zaak bedrijven kan bijstaan in de totstandkoming van verduurzamingsprogramma’s en die kan helpen versnellen. De samenwerking met wetenschappers in zusterorganisatie Het Groene Brein kan daar eveneens bij helpen. ‘Het NWO heeft ook anderhalf miljoen euro beschikbaar gesteld voor verduurzaming, waarbij bedrijven zelf een kwart van de kosten voor hun rekening moeten nemen en NWO 75 procent voor zijn rekening neemt. Wetenschappers en bedrijven werken zo samen om businessmodellen te ontwerpen op basis van de nieuwe economie. Het ziet er naar uit dat dit heel goed gaat werken. Het programma gaat in februari van start, met thema’s als voedsel, duurzame energie en de bouwsector. ’

Wat zou de rol van de overheid moeten zijn?

De overheid kan hierin ook veel betekenen, zegt Kranendijk, zowel op het gebied van energieverbruik als bij de gebouwde omgeving, regulering op het gebied van voedsel en belastingmaatregelen. In januari 2013 kreeg Kranendijk een hele week de gelegenheid toespraken te houden tijdens het World Economic Forum in Davos. ‘Dat was een heel belangrijke boost om de circular economy te stimuleren. Daar hebben bedrijven als Unilever, DSM en Marks & Spencer ook sterk aan bijgedragen. Tijdens één van de lunches waren vier Eurocommissarissen en een aantal regeringsleiders aanwezig. Ik heb daar gepleit voor een verlaging van de vennootschapsbelasting voor bedrijven die een groot percentage grondstoffen recyclen: bij 25 procent recycling bijvoorbeeld een verlaging van vijf procent, bij 50 procent recycling een verlaging van tien procent en zo verder. Daar werd enthousiast op gereageerd. Een ons welbekende minister-president applaudisseerde het hardst, dus wie weet wat wij nog van hem kunnen verwachten.’

Hans van der Klis
www.plusbusiness.nl
Februari, 2014



   Duurzaam Dossier
   In Beeld
   Innovatie Modellen





  Plusbusiness.nl
  Over Plusbusiness.nl
  InnovationHub
  Contact
  Redactie
  Uitgever
  Nettiquette
  Disclaimer
  Persberichten
  Vrijwilligers


  Specials
  Leestafel
  Zeven wetten voor
    innovatie

  Bachelor Master Prijs
  Rondetafelgesprek
  Rondvraag


  Tools
  Kaizen
  Milieubarometer
  Ladder van Lansink
  Innovatiestijlquiz


  Infographics
  Kritieke grondstoffen
  Global resources stock
    check

  Human Development
    Index

  Kondratieff-golven
  Toekomstige
    technologische
    ontwikkelingen

  Ellen MacArthur
  Categorieën
  Innovatie
  Mobiliteit
  Nieuwe Economie
  Nieuw Organiseren
  Passionate People
  Blikvangers
  Video
  Duurzaam Dossier
  In Beeld
  Innovatie Modellen
  3d Printing
  Grondstoffen Strategie
  Deeleconomie
  Integrated Reporting
  Upcycling


  Columns
  Strategische Marketing
  Crowdfunding
  Klantgedreven Innoveren
  Partnershappen
  CSR Issues
  De Consumens
  Boeiend?


  Links
  Global Innovation Index
  Sustainable Society Index
  Gemeentelijke
    Duurzaamheids Index

  Plus interview
  Jacques Pijl
  Hester Klein Lankhorst
  Suze van der Meulen
  Roland Amoureus
  Wiebrand Kout
  Ton Van ’t Noordende
  Chris Heutink
  Tom Oostrom
  Ivo de Nooier
  Theo Voskuilen
  Merijn Everaarts
  Stientje van Veldhoven
  Taco Carlier
  Karel Luyben
  Rob van Gijzel
  Jacqueline Cramer
  Bas Ruter
  Femke Groothuis
  Felix Janszen
  Frank van Ooijen
  Herman Hoving
  Ewald Breunesse
  Ton van der Giessen
  Stef Kranendijk
  Max Remerie
  Henk de Bruin
  Hans Kwaad
  Marga Hoek
  André Veneman
  Gerald Schotman
  Marco van Gelder
  Thomas Rau
  Ton van Keken
  Sander Tideman
  Ruud Koornstra

  Volg Plusbusiness.nl


  Afmelden nieuwsbrief

   Facebook

   Twitter

   LinkedIn


  Innovatie Modellen
  Stacey Martix
  Het Ansoff model
  Concurrentiestrategieën
    van Porter

  The Lean Startup methode
  Design Thinking
  Het model van Knoster
  Innovatieradar
  Strategische innovatie
  Zes denkhoeden van De Bono
  Het Belbin model
  Het Nonaka model
  Clusterradar